Text Only | Sitemap

Welcome to Highland 2007

Fàilte Oirbh do Ghàidhealtachd 2007

the year scotland celebrates highland culture

a’ bhliadhna a chomharraicheas Alba cultar na Gaidhealtachd




arts
ealain
environment
àrainneachd
heritage
dualchas
language
cànan
science
saidheans
sport
spòrs
News Archive
‘Moch’s mi’g Èirigh …’ A celebration of Màiri Mhòr nan Òran
05 September 2007

A three day festival, ‘Moch’s mi’g Èirigh..’, will celebrate the life, work and song of one of Gaeldom’s greatest female songwriters, Mary MacPherson, known as "Màiri Mhòr nan Òran" (Big Mary of the Songs).

Màiri Mhòr did not begin to write songs until she was fifty, when she was a widow with five children, long exiled from her native Skye. The incident which ignited her genius was her imprisonment for forty-two days on a malicious accusation of petty theft. The shame and anger she felt resulted in her first song "Luchd na Beurla."

For the next twenty-six years of her life, Màiri Mhòr wrote prolifically on the issues, great and small, which affected her people - songs of exile, songs praising the beauty of the Skye landscape, songs recalling the joys and contentment of her childhood, humorous songs, songs celebrating the sport of shinty, songs of hope for the future of the Gaels, and most importantly, her songs recording the ravages of the Highland Clearances.

Màiri Mhòr returned home to Skye in the 1880's, as Bard of the Land League, her songs drawing huge crowds to rally the crofters' resistance to decades of landlord exploitation.

The festival takes place in Portree, Isle of Skye and has been organised by The Highland Council with support from HIE Skye and Wester Ross, Bòrd na Gàidhlig and Dualchas Heritage Service in Skye.

The celebrations will begin on Thursday 20 September at the Aros Theatre in Portree with a bi-lingual play written by Uiseag Theatre Company about the life Màiri Mhòr nan Òran featuring the cast from Tigh na Drochaid Resource Centre supported by local actors and musicians and the Paragon Ensemble.  The performance, which begins at 7.30pm, will be followed by a Cèilidh.

On Friday 21 September, Professer Donald Meek will give a talk about her life and work illustrated with a selection of her songs sung live by The Màiri Mhòr Fellow for The Highland Council, Fiona MacKenzie.  During the evening a recently commissioned portrait of Màiri Mhòr by Dutch artist Fred Schley will be unveiled.  The evening, at the Aros Theatre, begins at 7.30pm and admission is free.

On Saturday 22 September the celebrations continue with a free guided tour led by The Highland Council’s Ranger to look at some of the places close to Màiri Mhòr, including a visit to her home at Skeabost and an unveiling of a commemorative plaque at the Rosedale Hotel.  A mini bus will depart from Portree High School Car Park at 10am and a light lunch will be provides.  Places are free but they should be booked in advance by telephoning John Phillips on 01471 822905.

The celebrations will culminate in a Saturday evening concert at the Skye Gathering Hall in Portree featuring Arthur Cormack, Irvin Duguid, Mary Ann Kennedy, Maggie MacDonald, Anne Martin, Fiona MacKenzie, Ronan Martin, James Ross, Portree and Strath Gaelic Choirs, students of Sgoil Chiùil na Gàidhealtachd and Steve Gwyn Davies.  Tickets for this event are available now from the Portree Service Point.

Chairman of The Highland Council’s Gaelic Committee, Councillor Hamish Fraser said: “‘Moch’s mi’g Èirigh..’ aims to celebrate the life and work of a person who has made a significant contribution to the ‘dualchas’ of the Highlands especially Skye and the event is an example of best practice of how people of all ages and abilities, the language, heritage and environment, are all linked and combined to play an important role in placing Gaelic at the centre of events in the community. The Council draft Gaelic Plan aims and sets targets to fulfil this. I want to increase the range of opportunities to use Gaelic in the community and events such as this do so in a practical manner.”

Ends

GAELIC VERSION

A’ comharrachadh Màiri Mhòr nan Òran - ‘Moch’s mi’g Èirigh …’ A celebration of Màiri Mhòr nan Òran

Tha fèis a mhaireas trì latha gu bhith san Eilean Sgitheanach. Bidh seo a’ comharrachadh beatha, obair is òrain Màiri Nic a’ Phearsain, no "Màiri Mhòr nan Òran" bana-bhàrd cho ainmeil ’s a bh’ air a’ Ghàidhealtachd.

Bha Màiri Mhòr leth-cheud mus do thòisich i a’ dèanamh òrain. Bha i na bantraich le còignear chloinne agus fada on Eilean Sgitheanach far an do rugadh i. B’ e casaid shuarach airson goid, agus binn prìosain fad dà fhichead latha ’s a dhà, a dhùisg spiorad na bàrdachd innte. B’ ann air sgàth na nàire is na feirg a dh’fhairich a rinn i a’ chiad òran "Luchd na Beurla".

Fad nan sia bliadhna fichead de a beatha an dèidh sin, rìnn Màiri Mhòr iomadh òran air iomadh cuspair, cuid a bha cudromach agus cuid nach robh, a bha a’ toirt buaidh air a cuideachd. Rinn i òrain eilthireachd, òrain a’ moladh bòidhchead an Eilein, òrain air toileachas na h-òige, òrain èibhinn, òrain dhan iomain, òrain dhòchasach mun àm ri teachd dha na Gàidheil agus, gu h-àraidh, òrain air borbachd nam Fuadaichean.

Thill Màiri Mhòr dhan Eilean Sgitheanach sna 1880an, mar Bhàrd Strì an Fhearainn. Bha na h-òrain aice a’ tarraing sluagh mòr gus na croitearan a bhrosnachadh seasamh an aghaidh dol-às nan uachdaran.

Tòisichidh cùisean Diardaoin 20 Sultain ann an Àros am Port Rìgh le dealbh-chluich dà-chànanach a sgrìobh am Buidheann Taigh-cluiche, Uiseag, mu bheatha Màiri Mhòr nan Òran. A’ gabhail pàirt bidh na cluicheadairean bho Ionad Stòrasan Thigh na Drochaid le taic bho chluicheadairean is luchd-ciùil na sgìre còmhla ris a’ Pharagon Ensemble.  Bidh e a’ tòiseachadh aig 7.30f, agus bidh Cèilidh ann às a dhèidh.

Dihaoine 21 Sultain, bheir an t-Oll. Dòmhnall Meek seachad òraid mu a beatha is mu a h-obair. Bidh Fiona NicCoinnich, Òraidiche Màiri Mhòr aig Comhairle na Gàidhealtachd a’ seinn cuid de na h-òrain aice. Nochdar cuideachd dealbh de Mhàiri Mhòr, le  Fred Schley às an Òlaind, a chaidh a choimiseanadh o chionn ghoirid.  Tòisichidh an oidhche ann an Àros aig 7.30f agus bidh e an asgaidh.

Disathairne 22 Sultain bidh cothrom air cuairt an asgaidh còmhla ri neach-raoin Chomhairle na Gàidhealtachd. Bidh a’ chuairt a’ tadhal air àitean a bha measail aig Màiri Mhòr mar a dachaigh ann an Sgèabost. Nochdar clàr-cuimhneachaidh ann an Taigh-òsta Rosedale. Bidh bus beag a’ fàgail Pàirc nan Càraichean aig Àrdsgoil Phort Rìgh aig 10m agus gheibhear grèim beag lòin. Tha àite air a’ chuairt an asgaidh ach bu chòir a ghleidheadh ro làimh le fònadh Iain Phillips air 01471 822905.

Thig an comharrachadh gu crìch aig consairt oidhche Shathairne ann an Talla Cruinneachaidh an Eilein Sgitheanaich ann am Port Rìgh. An làthair bidh  Artair MacArmaig, Màiri Anna NicUalraig, Magaidh Dhòmhnallach, Anna Mhàrtainn, Seumas Ros, Irvin Duguid, Fiona NicCoinnich, Ronan Màrtainn, Còisir Gàidhlig an t-Srath, oileanaich à Sgoil Chiùil na Gàidhealtachd agus Steve Gwyn Davies.  Tha ticeadan ann an Ionad Frithealaidh Phort Rìgh.

Chaidh an comharrachadh seo a chur air dòigh le Comhairle na Gàidhealtachd le taic bho Iomairt an Eilein is Rois an Iar, Bòrd na Gàidhlig agus Dualchas.
Thuirt Cathraiche Comataidh na Gàidhlig aig Comhairle na Gàidhealtachd, an Comhairliche Hamish Friseal: “Tha ‘Moch ’s mi ’g Èirigh …’ a’ comharrachadh beatha is obair cuideigin a chuir gu mòr ri dualchas na Gàidhealtachd, gu h-àraidh san Eilean Sgitheanach. Tha e na eisimpleir air modh-obrach math a bheir còmhla daoine de gach aois is comas, an cànan, an dualchas is an àrainneachd. Tha àite sònraichte aca uile ann a bhith a’ cur na Gàidhlig aig cridhe chùisean sa choimhearsnachd. Tha dreachd Plana Gàidhlig na Comhairle ag amass, agus a’ stèidheachadh thargaidean, gus seo a choileanadh.  Tha sinn airson cothroman air a’ Ghàidhlig a chleachdadh sa choimhearsanachd a chur am meud agus sin a dhèanamh ann an dòigh phractaigich.”

CRÌOCH

     
HIE Logo Highland Council Logo Scottish Executive Logo
 
designed by dynam, Content management system powered by Sitekit